Tussen 11 en 24 mei 2020 hebben de volgende sociale verkiezingen plaats in de ondernemingen uit de privésector. Welke ondernemingen moeten sociale verkiezingen organiseren?

Waarom sociale verkiezingen?

Hoofddoel van sociale verkiezingen is te bepalen wie de werknemers zal vertegenwoordigen in het overleg met de werkgever. Sociale verkiezingen hebben betrekking op twee overlegorganen.

Aan de ene kant is er het comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW). Dit orgaan ziet toe op het welzijn van de werknemers en controleert de arbeidsvoorwaarden op het gebied van veiligheid en gezondheid.

Aan de andere kant is er de ondernemingsraad. De ondernemingsraad controleert de naleving van sociale wetgeving. De werkgever verschaft er informatie aan de werknemersvertegenwoordigers over de financieel-economische situatie van de onderneming en over belangrijke beslissingen in het algemeen.

De omvang van de onderneming

Of u sociale verkiezingen moet organiseren, hangt af van de omvang van de onderneming. Voor een CPBW is de drempel wat lager dan voor een ondernemingsraad. Een CPBW moet u inrichten (en dus zijn verkiezingen nodig) vanaf 50 werknemers.

De ondernemingsraad is verplicht in ondernemingen die meer dan 100 werknemers tewerkstellen.

Het aantal werknemers wordt geteld in een bepaalde referteperiode. Voor de volgende sociale verkiezingen moet u de vaste werknemers tellen die tussen 1 oktober 2018 en 30 september 2019 in de onderneming werkten. Het gaat om de gemiddelde tewerkstelling tijdens de referteperiode. U moet enkel de vaste werknemers tellen: werknemers die slechts tijdelijk aan het werk gezet worden wegen uitzonderlijke omstandigheden moeten niet geteld worden.

Interims tellen ook mee maar u moet ze enkel tellen tussen april en juni 2019.

Werknemers tellen voor één eenheid als zij gedurende de volledige referteperiode ten minste 3/4 van een voltijdse baan werden tewerkgesteld. Personeelsleden die minder dan 3/4 van een voltijdse baan tewerkgesteld zijn, tellen maar voor een halve eenheid.

Werknemers die weggaan in de loop van de referteperiode of omgekeerd, beginnen te werken binnen de referteperiode, worden meegeteld volgens het aantal dagen dat ze werkten: u telt dus het aantal dagen dat ze bij u werkten en deelt dat door 365.

Hoeveel personeelsafgevaardigden?

Het aantal effectieve afgevaardigden mag niet lager zijn dan 2 en niet hoger dan 25. Er moeten ook evenveel plaatsvervangers zijn als effectieve afgevaardigden. Met andere woorden heeft u in principe steeds 4 personeelsafgevaardigden nodig.

Als u meer dan 100 personeelsleden tewerkstelt maar minder dan 500, dan zijn er minstens 6 afgevaardigden, tussen 500 en 1.000 personeelsleden, 8 afgevaardigden en vanaf dan komen er 2 afgevaardigden per 1.000 personeelsleden bij.

Wat moet u doen tegen 11 mei 2020?

U moet allereerst een verkiezingsdatum kiezen. Op welke dag of dagen gaan in uw onderneming de verkiezingen door? Als er een ondernemingsraad is, moet hierover ook overlegd worden.

De verkiezingsdatum moet worden aangekondigd. Dat moet 90 dagen voor de verkiezingsdatum gebeuren. Maar u moet al 60 dagen vóór de aankondiging (dus 150 dagen vóór de verkiezingen) het leidinggevend personeel aanduiden. Dat zijn de medewerkers die de werkgever zullen vertegenwoordigen in de overlegorganen. Indien van toepassing moet tegen dan ook uitgemaakt worden wie kaderlid is. Omwille van hun specifieke situatie kunnen zij apart vertegenwoordigd worden in de overlegorganen.

In de periode van 90 dagen tussen aankondiging en verkiezingen moeten de kiezers- en kandidatenlijsten opgesteld worden, er moeten stembureaus samengesteld worden, de oproepingsbrieven worden verstuurd en de stembiljetten worden opgemaakt.

Na de verkiezingen moeten uiteraard de resultaten bekendgemaakt worden. Wie werd verkozen als werknemersvertegenwoordiger, wie is plaatsvervanger en ten slotte moet ook bekendgemaakt worden wie van de kandidaten niet verkozen werden.

Beginnen in 2019

Van begin tot einde duurt de procedure zowat 150 dagen ... oftewel 5 maanden. De aankondiging moet u begin februari 2020 doen. Maar 60 dagen eerder moet u al weten wie van het leidinggevend personeel de werkgever zal vertegenwoordigen. Dat brengt ons bij midden december 2019.

Niets doen is geen optie: als de verkiezingen ten onrechte niet hebben plaatsgevonden of als de rechter vaststelt dat er fouten werden begaan, dan kan de rechter u verplichten om alsnog verkiezingen te organiseren.